John McCain: oorlogsheld, non-conformist, maar geen heilige

Toen John McCain, de senator van Arizona die vannacht op 81-jarige leeftijd overleed aan de gevolgen van een hersentumor, een jaar geleden bij CNN de vraag kreeg hoe hij wil worden herinnerd, antwoordde McCain: ‘Hij diende zijn land, maar niet altijd goed. Maakte veel fouten, maakte veel vergissingen, maar diende zijn land. En hopelijk kunnen we ook eerzaam toevoegen’.

Deze dagen verschijnen er veel artikelen rond het overlijden van John Sidney McCain III. De hoofdmoot in de verhalen zal neerkomen op zijn heldhaftige oorlogsverleden. Bijna zes jaar zat McCain gevangen in de ‘Hanoi Hilton’ in Vietnam, waar hij werd gemarteld, maar ook weigerde om eerder naar te worden vrijgelaten dan zijn medegevangenen. Het zal gaan over zijn status als ‘maverick’, de non-conformist van de Republikeinse partij die vaak uitblonk met klare taal die kiezers zo aansprak. John McCain is een held die lang wordt herinnerd – en volkomen terecht – maar hij was geen heilige.

Savings en Loans Crisis
John McCain maakte zijn eerste politieke blunder eind jaren tachtig, tijdens de Savings en Loans Crisis toen hij het met vier Democratische collega-senatoren wetgeving opstelde om Charles Keating te helpen. Keating had een bank in Irvine, Californië die in elkaar klapte. De kosten voor Jan Modaal liepen hoog op – liefst 3,4 miljard dollar – maar McCain en de vier senatoren redden hem. Hoe? Keating stortte een ongekend bedrag van 1,3 miljoen dollar in de campagnekassen van de vijf senatoren, onder wie McCain. Ondanks onderzoek bleef het slechts bij een berisping onder het motto ‘poor judgement’.

McCain kwam in 1986 in de Senaat en deed in 2000 de eerste gooi naar het presidentschap. Hij huurde een bus die hij omdoopte tot de ‘Straight Talk Express’ en dreigde de kandidaten van het Republikeinse establishment omver te blazen. McCain won in New Hampshire en leek op weg naar de nominatie. Het team van George W. Bush, ze hebben het altijd ontkend, organiseerde vervolgens een ongekende lastercampagne tegen McCain door in South Carolina het flauwekulverhaal te verspreiden dat het geadopteerde, zwarte dochtertje van McCain een bastaardkind is en dat de senator homoseksueel zou zijn. McCain verloor in South Carolina en stapte uiteindelijk verbitterd uit de campagne.

Sarah Palin
Tijdens het presidentschap van Bush – McCain zou daarvoor later spijt betuigen – steunde hij de regering bij de oorlogen in Irak en Afghanistan. In plaats van een invloedrijke senator en een luis in de pels van zijn partij te blijven, deed McCain in 2008 opnieuw een gooi naar het hoogste ambt. In de voorverkiezingen versloeg hij ternauwernood Mitt Romney. In de zomer van 2008 schreef McCain misschien wel zijn grootste politieke blunder op zijn naam. Terwijl hijzelf de onafhankelijke en gerespecteerde senator Joe Lieberman op het oog had als running mate, liet hij zich ompraten door zijn adviseurs en koos voor de gouverneur van Alaska, Sarah Palin. Dat McCain het presidentschap van Amerika aan haar wilde overlaten – mocht hem iets overkomen – vertelde iets over zijn politieke inschattingsvermogen. Het enige hoogtepunt van de McCain-campagne in 2008 was het moment dat hij een vrouw de microfoon ontnam toen ze zei dat ze Obama (van wie hij verloor) niet kon vertrouwen, omdat hij een Arabier zou zijn.

John McCain plantte met de keuze voor Palin de zaadjes voor de ultraconservatieve beweging binnen de Republikeinse partij, die twee jaar geleden tijdens de voorverkiezingen Donald Trump in het zadel hielp. Met de huidige president onderhield McCain een zeer koele verstandhouding. Trump riep tijdens de campagne dat hij vooral van mensen houdt die niet gevangen worden genomen. McCain steunde als senator echter wel de belastingwet van Trump die vooral ten goede komt aan de rijkste Amerikanen. Hij werkte de president echter met een beslissende stem tegen toen de Senaat moest stemmen over de omverwerping van Obamacare, de zorgwet waardoor twintig miljoen meer Amerikanen zijn verzekerd tegen ziektekosten.

Trump
In zijn laatste levensmaanden sprak John McCain zich steeds vaker uit tegen het beleid van Trump en de koers die de Republikeinse partij vaart onder deze president. De vraag is wie van zijn Republikeinse collega’s die rol durft over te nemen. Of zoals de Republikeinse senator Susan Collins het verwoordde: ‘De leeuwen van de Senaat zijn weg. Het is erg triest.’

Laat wat van je horen

*